29 Tháng Mười Một 2020

Tin tức

KHAI THÁC NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TẠI VIỆT NAM

15 Tháng Mười Một 2018          1571 lượt xem

Nghệ thuật truyền thống Việt Nam là một phần không thể thiếu, đóng một vai trò hết sức quan trọng trong phát triển du lịch và hội nhập quốc tế. Nghệ thuật truyền thống Việt Nam là một nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, từ đó tạo nên nguồn tài nguyên du lịch đa dạng, giúp du khách cả trong và ngoài nước tìm hiểu về nguồn cội, văn hóa từng địa phương cũng như bản sắc dân tộc Việt Nam nói chung.

Khai thác nghệ thuật truyền thống trong kinh doanh du lịch là việc đưa nghệ thuật truyền thống vào hoạt động du lịch, bao gồm việc tổ chức các tour du lịch có sự tham gia trực tiếp của du khách vào các loại hình nghệ thuật truyền thống, hoặc tổ chức xây dựng các sản phẩm du lịch khai thác các giá trị truyền thống, hướng du khách tới các giá trị truyền thống. Nghệ thuật truyền thống được sử dụng để xây dựng chương trình du lịch để đạt đến hiệu quả kinh tế xã hội cũng như nhằm phục dựng và bảo tồn các giá trị riêng của dân tộc.

1. Thực trạng khai thác nghệ thuật truyền thống trong du lịch

Tuy nghệ thuật truyền thống Việt Nam rất đa dạng và phong phú, cho tới nay mới chỉ có một vài loại hình được đưa vào khai thác du lịch một cách nghiêm túc và hiệu quả.

Tiêu biểu trong số đó là nghệ thuật Múa rối nước. Là loại hình biểu diễn nghệ thuật đặc trưng chỉ có ở Việt Nam, múa rối nước thu hút du khách bởi sự giản dị trong cách tạo ra các nhân vật và trong cách biểu diễn. Chỉ bằng những chất liệu sẵn có trong tự nhiên như tre gỗ, qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân đã biến hóa thành những chú Cuội, chị Hằng, tứ linh, con mèo, con chuột,… rồi từ đó được khắc họa lại thành những câu chuyện dân gian, những sự tích độc nhất của người Việt. Múa rối nước có một sức hấp dẫn đặc biệt với du khách đến từ nước ngoài. Đối với họ, nhà hát múa rối Thăng Long vẫn giống như một điểm nhất định phải đến khi đặt chân tới thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, đây dường như là điểm đến duy nhất và rất khó để cho du khách thưởng thức múa rối nước ở một địa chỉ cố định nào khác nằm bên ngoài Hà Nội.

Một loại hình nghệ thuật truyền thống phổ biến khác có thể kể đến là chèo. Chèo là sản phẩm nghệ thuật đặc biệt của người dân Đồng bằng Bắc bộ, thu hút nhiều đối tượng khán giả qua sự khéo léo hóm hỉnh của các nhân vật trong những tác phẩm dân gian, truyện châm biếm hay cả những tác phảm lịch sử. Trong hoạt động du lịch chèo thu hút được rất nhiều các du khách nước ngoài mong muốn tìm hiểu sâu hơn về những nội dung trong văn hóa Việt. Tuy nhiên, ngôn ngữ là một rào cản rất lớn nếu du khách muốn hiểu nội dung và ý nghĩa của một vở chèo nào đó, bởi tiếng Việt vốn dĩ đã khó, chèo lại còn sử dụng rất nhiều từ ngữ và giọng điệu đặc trưng để khắc họa những sắc thái biểu cảm riêng biệt. Chèo cho đến hiện tại vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc chuyên nghiệp hóa để phục vụ khách du lịch.

Các loại hình nghệ thuật truyền thống khác như ca trù, Cồng chiêng Tây nguyên, Quan họ, gốm, tranh dân gian… cũng đã phần nào được đưa vào khai thác trong du lịch nhưng mới chỉ tồn tại nhỏ lẻ, chưa có hệ thống và hiệu quả cao.

Các vấn đề trong việc khai thác nghệ thuật truyền thống trong hoạt động du lịch nằm ở chỗ: Quy hoạch không đồng bộ, chưa có đủ vốn để đầu tư, chưa quảng bá được hình ảnh, cơ sở vật chất còn hạn hẹp, chưa có chiến lược lâu dài. Đây là thị trường rất tiềm năng nhưng để khai thác được cần có một kế hoạch hợp lý và phương pháp khai thác rõ ràng.

2. Phương pháp khai thác khai thác nghệ thuật truyền thống trong du lịch

Từ thực trạng đã nêu, nghệ thuật truyền thống trong hoạt động du lịch cần có những phương pháp khai thác có hiệu quả để làm sao tận dụng tối đa tiềm lực sẵn có từ sự đa dạng của các loại hình nghệ thuật truyền thống dân tộc.

2.1. Nắm bắt nhu cầu du khách

Cần phải thu thập thông tin thị hiếu của du khách, qua đó đưa ra những kết luận về xu hướng của du khách và đưa ra những chiến lược phát triển sản phẩm của mình sao cho phù hợp với nhu cầu chung của đa số các du khách. Đôi khi bản chất nghệ thuật rất đặc sắc nhưng cách tiếp cận lại không phù hợp với nhu cầu của du khách thì việc đưa được loại hình nghệ thuật truyền thống đó tới được với du khách cũng là hết sức khó khăn. Vì vậy cần tìm ra phương hướng phù hợp cũng như tìm hiểu nhu cầu và cách tiếp cận cho hợp lý.

2.2. Xây dựng các chương trình du lịch có sản phẩm đặc trưng là các loại hình nghệ thuật truyền thống

Du khách nước ngoài có một đặc điểm chung là rất thích tìm hiểu về văn hóa bản địa, về quốc gia họ đến. Họ đi du lịch với mục đích chính là tìm hiểu văn hóa rồi mới đến các nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng. Đưa du khách đến với những loại hình nghệ thuật truyền thống chính là cách đưa họ đến với văn hóa dân tộc. Cần chú trọng tạo ra những sản phẩm đặc trưng như những tour tham gia chương trình nghệ thuật truyền thống, tour du lịch làng nghề.

2.3. Nâng cao khả năng đáp ứng các buổi biểu diễn nghệ thuật truyền thống phục vụ du khách

Nếu như khách du lịch có nhu cầu mà các đơn vị biểu diễn nghệ thuật truyền thống lại không đáp ứng được thì sẽ khó đạt được sự hiệu quả thỏa thuận hai bên. Điều này đòi hỏi các đơn vị cung ứng cần linh hoạt đáp ứng kịp thời nhu cầu của du khách tỏng mọi hoàn cảnh, từ các vấn đề cơ sở vật chất, nhân sự, nội dung phục vụ…

2.4.  Quảng bá sản phẩm và xây dựng hình ảnh

Ở Việt Nam sự đa dạng hình ảnh về các loại hình nghệ thuật truyền thống còn khá hiếm hoi trong mắt người nước ngoài. Việc xây dựng hình ảnh của các loại hình nghệ thuật truyền thống tới bạn bè quốc tế qua các phương tiện đại chúng là vô cùng quan trọng, giúp cho du khách có ấn tượng tốt và kì vọng cao về dịch vụ du lịch họ sẽ được trải nghiệm. Trong số đó, việc giúp cho những nghệ thuật truyền thống được công nhận là Di sản văn hóa thế giới chính là cách quảng.

2.5.  Chuyên nghiệp hóa các loại hình biểu diễn nghệ thuật truyền thống

Hiện nay, nhìn nhận một cách khách quan chỉ có múa rối nước là loại hình nghệ thuật được chuyên nghiệp hóa nhất để phục vụ nhu cầu thưởng thức của du khách quốc tế. Trong khi đó các loại hình còn lại đều hoạt động rất cầm chừng và bị động trong việc khai thác và biểu diễn. Chuyên nghiệp hóa còn ở trình độ của những nghệ nhân và người làm chương trình. Vì vậy ngay từ việc đào tạo chuyên môn, kĩ năng cho các nghệ nhân cũng cần lưu tâm ngay từ đầu.

2.6.  Xây dựng hệ thống cơ sở vật chất

 Xây dựng hệ thống các sân khấu biểu diễn làm sao linh hoạt và đầy đủ nhất để sẵn sàng phục vụ số lượng lớn các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống. Việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cũng tạo cơ hội cho các đoàn biểu diễn có những địa điểm để chuyên tâm tập luyện và phục vụ du khách.

2.7. Chính sách

 Với tình hình hiện nay, bên cạnh những chính sách về du lịch và hội nhập quốc tế, những chính sách tặng thưởng, tôn vinh đối với những cá nhân, tập thể có đóng góp đối với nghệ thuật truyền thống và chính sách đào tạo nghệ nhân mới là hết sức quan trọng để góp phần duy trì sự phát triển của loại hình này. Quyết định 41/2014/QĐ-TTg về chế độ ưu đãi đối với học sinh, sinh viên ngành nghệ thuật truyền thống và đặc thù trong trường văn hóa - nghệ thuật do Thủ tướng Chính phủ ban hành đã tạo những điều kiện rất thuận lợi về chế độ miễn giảm học phí, bồi dưỡng nghề, trang bị học tập, giúp các nghệ nhân trẻ có thể yên tâm phát triển bản thân, gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật truyền thống Việt Nam đến khắp mọi nơi.

Kết luận

Nghệ thuật truyền thống chính sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại, phát huy những giá trị của nghệ thuật truyền thống dân tộc chính là phát huy sức mạnh của dân tộc. Phát triển nghệ thuật truyền thống trong du lịch là việc làm hết sức quan trọng để thúc đẩy ngành du lịch và kinh tế đất nước ngày một đi lên, cũng như để bảo tồn và gìn giữ bản sắc Việt Nam trọn vẹn.

                                                                                                                                                 HẢI LONG

Tài liệu tham khảo:

1. Quyết định 41/2014/QĐ-TTg về chế độ ưu đãi đối với học sinh, sinh viên ngành nghệ thuật truyền thống và đặc thù trong trường văn hóa - nghệ thuật.

2. Võ Văn Thành, Một Số Vấn Đề Văn Hóa Du Lịch Việt Nam, Nxb Văn hóa Văn Nghệ