19 Tháng Mười Một 2017

Sách, giáo trình, tài liệu tham khảo

Bấm để xem ảnh lớn

Nữ nghệ sĩ tạo hình Việt Nam

Chủ biên: Nhà Xuất bản Mỹ thuật
Nhà xuất bản: Mỹ thuật
Năm xuất bản: 2014

LỜI GIỚI THIỆU

Nhìn lại suốt chiều dài lịch sử mỹ thuật Việt Nam, tác phẩm của các nữ nghệ sĩ đã chứng minh sức sáng tạo nghệ thuật không ngừng của nhiều thế hệ liền chị, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của họ trong sự nghiệp nghệ thuật tạo hình Việt Nam.

Tại Bảo tàng Topkapi Saray ở thành phố Istanbul hiện trưng bày một đồ gốm Chu Đậu cổ, trên có ghi dòng chữ: “Đại Hòa bát niên tượng nhất Nam Sách phủ Bùi Thị Hý bút” (Nghệ nhân Nam Sách phủ Bùi Thị Hý vẽ năm Đại Hòa thứ tám). Như vậy, có thể xem bà Bùi Thị Hý là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên, vào năm 1450, đã có tên trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam.

Ở thời kỳ hiện đại, người phụ nữ Việt Nam đầu tiên theo học nghệ thuật hàn lâm, ngành hội họa, hẳn nhiên là bà Lê Thị Lựu; bà Nguyễn Thị Kim là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên theo học ngành điêu khắc.

Trong thời kỳ cách mạng-kháng chiến, nền mỹ thuật Việt Nam lại có thêm rất nhiều các nghệ sĩ tạo hình nữ như Phạm Ái Ngà, Thục Phi, Trịnh Kim Vinh, Vũ Giáng Hương, Thanh Ngọc, Minh Mỹ, Lều Thị Phương, Mộng Bích, Kim Bạch, Nguyệt Nga, Phan Thị Hà, Kim Thái, Hà Mỹ Lý, Nguyễn Thị Hiền, Hà Cắm Dì, Đặng Thị Khuê... Phía Nam thời kỳ trước 1975, ở Sài Gòn có các nữ họa sĩ Nguyễn Thị Tâm, Trương Thị Thịnh... Ở Pháp có nhà điêu khắc Điềm Phùng Thị, với bảy “chữ cái” tượng hình để tạo nên 36 tượng ngoài trời đặt trên đất Pháp.

Về cuộc triển lãm đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương tại Hà nội (tháng 11-1929), trên tờ “L’Avenir du Tonkin”, nữ ký giả Yvonne Schultz đã viết: bên cạnh các bức tranh của Lê Phổ, Nguyễn Phan Chánh, Tô Ngọc Vân, Lê Văn Đệ, Trần Quang Trân “...là bức pan-nô rất thú vị của cô Lê Thị Lựu, năm thứ 3, trình bày mấy đứa trẻ con quanh một cây chuối. Tôi tin rằng đó là bức tranh sơn dầu duy nhất cho ta thấy một đứa nhỏ có cái bụng to đầy cơm. Và điều đáng yêu là người vẽ đứa nhỏ kia là một phụ nữ trẻ. Người ta thấy trong bức tranh đó một tình cảm rất dịu hiền đối với trẻ thơ. Bức thứ hai của cô Lựu là bức chân dung vẽ người ông cậu với một vẻ bạo dạn làm nhớ đến Reynolds”.

Các tác phẩm tiêu biểu nhất của Vũ Giáng Hương (Hợp tác xã đánh cá về, 1960, lụa), Thanh Ngọc (Vườn Đại Phong, 1962, sơn mài), Nguyệt Nga (Đi học, 1968, khắc gỗ)... - đều là tranh sinh hoạt, thể hiện bằng các chất liệu Á Đông - Việt Nam. Tranh lụa của Kim Bạch thành công hơn cả ở các thể loại sinh hoạt, chân dung và tĩnh vật. Nguyễn Thị Kim, Phan Gia Hương có những tượng chân dung đẹp. Đặng Thị Khuê, với các tranh sơn dầu Gia đình bộ đội (1974), Đón thương binh về xã (1976), Giặc Mỹ (1980) – đã kết hợp cả hai thể loại chân dung và sinh hoạt thành một thứ sử thi cách mạng, hùng tráng và trữ tình.

Có thể nói, từ những năm 80 của thế kỷ 20 các nữ nghệ sĩ bắt đầu tiếp nhận những tư tưởng nghệ thuật mới, những quan niệm mới, họ được tự do giải phóng tiềm năng sáng tạo của mình, và thật sự đã chiếm lĩnh được những vị trí hàng đầu trên tiến trình đổi mới của nghệ thuật tạo hình Việt Nam, với một số tên tuổi đầy cá tính và triển vọng như Đỗ Thị Ninh, Mai San, Văn Dương Thành, Bùi Mai Hiên, Trần Tuyết Mai, Bùi Suối Hoa, Đặng Thị Dương, Cao Thị Được, Công Kim Hoa, Đinh Ý Nhi, Nguyễn Bạch Đàn, Đinh Thị Thắm Poong, Lim Khim Katy, Nguyễn Oanh Phi Phi, Hoa Bích Đào, Mai Thu Vân, cùng một số nữ nghệ sĩ trẻ tài năng tuổi đời dưới 30 hiện nay.

Xuất phát từ nghệ thuật cổ điển, hiện thực - cổ điển, qua hiện thực-lãng mạn, hiện thực xã hội chủ nghĩa, và hiện đã và đang trải qua các khuynh hướng, trường phái, phong cách hiện đại (biểu tượng, trừu tượng, siêu thực, hiện thực mới, tượng hình mới), các hình thái nghệ thuật đương đại (video art, performance art, body art, installation art) - dòng nghệ thuật của các nữ nghệ sĩ Việt Nam chưa bao giờ ngưng nghỉ, và nếu so với các nước trong khu vực và trên thế giới, nó là một dòng chảy nghệ thuật của phái nữ sôi động và mạnh mẽ, rất xứng đáng để được kỳ vọng.

Do khuôn khổ sách có hạn, cùng một số khó khăn trong sưu tập tư liệu, cuốn sách “Nữ nghệ sĩ tạo hình Việt Nam” chưa thể giới thiệu đầy đủ tất cả các tác giả nữ Việt Nam từ trước tới nay, nhưng Nhà xuất bản Mỹ thuật hy vọng đã đáp ứng được về căn bản yêu cầu đặt ra ở tiêu đề sách.

Nhà xuất bản Mỹ thuật xin trân trọng giới thiệu cuốn sách “Nữ nghệ sĩ tạo hình Việt Nam” với đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước, đồng thời mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc để lần xuất bản sau được hoàn thiện hơn.

NHÀ XUẤT BẢN MỸ THUẬT

Văn hóa Nam Bộ qua cái nhìn của Sơn Nam

Chủ biên:Võ Văn Thành
NXB:Nxb Trẻ
Năm xuất bản:2015
chi tiết

Hóa trang sân kháu tuồng

Chủ biên:Đoàn Thị Tịnh
NXB:Mỹ thuật
Năm xuất bản:2015
chi tiết

Gốm Việt Nam - Kỹ thuật và nghệ thuật

Chủ biên:Trấn Khánh Chương
NXB:Mỹ thuật
Năm xuất bản:2014
chi tiết

Mỹ thuật với biển đảo quê hương

Chủ biên:Nhà Xuất bản Mỹ thuật
NXB:Mỹ thuật
Năm xuất bản:2014
chi tiết